De Herberg (Rumi)

Dit mens-zijn is een soort herberg. Elke ochtend weer nieuw bezoek. 

Een vreugde, een depressie, een benauwdheid, een flits van inzicht komt als een onverwachte gast. 

Verwelkom ze; ontvang ze allemaal gastvrij zelfs als er een menigte verdriet binnenstormt die met geweld je hele huisraad kort en klein slaat. 

Behandel dan toch elke gast met eerbied. Misschien komt hij de boel ontruimen om plaats te maken voor extase……. 

De donkere gedachte, schaamte, het venijn, ontmoet ze bij de voordeur met een brede grijns en vraag ze om erbij te komen zitten. 

Wees blij met iedereen die langskomt. De hemel heeft ze stuk voor stuk gestuurd om jou als raadgever te dienen. 

Groei en ontwikkeling gebeurd niet enkel op basis van begrip. Want herkenning op het niveau van begrip is één ding. Herkenning op het niveau van je lijf is van een andere orde. 

Dit blog gaat over dat verschil. Over waarom mannen die hun patronen goed kunnen beschrijven toch steeds opnieuw hetzelfde doen onder druk. En over wat er verandert als je niet alleen begrijpt wat er speelt, maar het ook echt voelt. 

En dan stuiten we op weerstand. Want veel gevoelens zijn gewoon pijnlijk of naar. Dat zijn onverwachte gasten die niet welkom zijn, volgens de metafoor van De Herberg van Rumi. Welke innerlijke beweging hebben we te maken om toch elke gast met eerbied te ontvangen? 

Het probleem met het hoofd 

Je hoofd is goed in analyseren, plannen en begrijpen. Het is ook goed in rationaliseren, rechtvaardigen en het bedenken van uitwegen die nooit worden genomen. Als je alleen via je hoofd werkt aan je patronen, dan begrijp je ze steeds beter, maar ze veranderen nauwelijks. Want het hoofd werkt altijd net iets te laat. 

Wanneer de spanning oploopt in een gesprek, wanneer je partner iets zegt wat een oude wond raakt, wanneer je collega je ondermijnt in een vergadering: op dat moment heeft je zenuwstelsel al een beslissing genomen voordat jij er bewust bij was. Pantser omhoog: terugtrekken of aanvallen. De snelweg in. 

Je lijf was eerder dan je gedachte. Dat is geen fout in het systeem. Dat is het systeem. En het betekent dat je het lichaam nodig hebt als instrument, niet alleen het hoofd. 

Het lichaam liegt niet 

In mijn werk gebruik ik drie ankers die de meeste mannen relatief snel kunnen leren: voeten op de grond, adem in de buik, en de hand op het hart. Ze klinken eenvoudig, en dat zijn ze ook. Maar simpel is niet hetzelfde als gemakkelijk. 

Wanneer je voeten voelt op de grond, geef je je zenuwstelsel een signaal: ik ben hier, ik val niet, het is veilig om aanwezig te zijn. Wanneer je ademt naar je buik in plaats van hoog in je borst, zakt je hartslag. De adrenaline neemt af. Er ontstaat een fractie van ruimte. En in die fractie kan je kiezen, in plaats van reageren. 

Dat is geen meditatieles, dat is een neuro-wetenschappelijk fundament. Je activeert het parasympathisch zenuwstelsel, het deel van je biologie dat verantwoordelijk is voor rust, herstel en verbinding. En je deactiveert de overlevingsreflex die je anders op de snelweg zet.

Wat hier gebeurt is concreet meetbaar in je lichaam. Je hart en je ademhaling zijn namelijk direct met elkaar verbonden via de nervus vagus. Bij elke inademing versnelt je hartslag licht, bij elke uitademing vertraagt ze weer. Dit fenomeen staat bekend als respiratory sinus arrhythmia en is een teken van een gezond en flexibel zenuwstelsel.

Wanneer je bewust trager en dieper uitademt, geef je je systeem het signaal dat het veilig is. Je hartslag zakt, je spierspanning neemt af en er ontstaat ruimte in je beleving. Wat eerst automatisch en reactief ging, wordt plots voelbaar en daarmee ook beïnvloedbaar.

Je merkt in je lijf wanneer je liegt. Je merkt in je lijf wanneer je jezelf verlaat. Je merkt ook in je lijf wanneer het congruent is. 

Adem als deur van je hart 

Ik werk al jaren met adem, niet als techniek maar als deur. Veel mannen zijn gewend om hun adem in te houden op het moment dat het spannend wordt. Letterlijk. Je zit in een moeilijk gesprek en je ademt niet meer. Je houdt de lading vast in je borst, je kaken, je schouders. En dan denk je dat je kalm bent, maar je lijf staat op scherp. Die opgekropte spanning zoekt een uitweg, en die uitweg is zelden constructief. 

Leren uitademen op het moeilijke moment is dus geen vaardigheid voor zachte mannen. Het is een vaardigheid voor mannen die zichzelf willen leiden. 

Als jij ademt naar je buik en je voeten voelt op de grond, zakt er iets. En als er iets zakt, komt er waarheid omhoog. Soms is die waarheid zacht: ik verlang naar rust. Soms is die waarheid: ik verlang naar passie en vuur. Soms is die waarheid spannend: ik verlang naar ruimte voor mezelf. Wat het ook is, het is jouw kompas.  

De lijfcheck als dagelijks instrument 

Ik nodig je uit om één gewoonte te ontwikkelen die de basis legt voor alles wat daarna komt in dit E-book. Ik noem het de lijfcheck. Het duurt minder dan een minuut. Je doet het drie keer per dag, bij voorkeur op vaste momenten: voor een gesprek, voor een maaltijd, na de werkdag. 

De lijfcheck is dit: je voelt je voeten op de grond, je ademt drie keer langzaam en volledig uit, en je vraagt jezelf: hoe ben ik er nu bij? Niet wat moet ik doen, niet wat verwacht de ander van me, maar hoe ben ik er nu bij? Wat voel ik in mijn lijf? 

Dat klinkt eenvoudig. Voor veel mannen is het de moeilijkste vraag van de dag, omdat ze het antwoord al zo lang niet meer gewend zijn te horen. 

De lijfcheck (4-5 minuten oefening) 

Doe dit nu, terwijl je leest. Niet straks, maar nu. Neem het eventueel op als ingesproken voicemail zodat je het meermaals kan herhalen (met je ogen dicht).  

Ga zitten met beide voeten plat op de grond. Voel het contact tussen je voet(zool) en de vloer.  De vloer draagt je. Je hoeft niets te doen, de aarde is er gewoon, stevig en betrouwbaar. Grond jezelf hier, in dit moment, op deze plek. 

Voel hoe je zit. Het gewicht van je lichaam dat rust op de stoel. Geen oordeel, gewoon waarnemen. Je bent hier en nu. 

Neem drie keer de tijd: adem in door je neus, en adem langzaam en volledig uit door je mond. Laat elke uitademing je iets dieper in je stoel brengen. Niet ingezakt, maar aanwezig. Je landt in je eigen lijf. 

Breng je aandacht naar je schouders. Trek ze op naar je oren, houd even vast, en laat ze op de uitademing volledig los. Herhaal 2x. Voel het verschil. Wellicht (meer) ontspanning die je herinnert aan wat mogelijk is als je niet te veel vasthoudt. 

Recht nu rustig je rug. Stel je voor dat er een koord aan je kruin trekt, zacht omhoog, de wervelkolom strekt zich vanzelf. Geen spanning, geen forceren. Hierdoor ontstaat er ruimte onder in je longen. Adem er naartoe. Voel hoe je buik en je onder ribben uitzetten. Echte ademruimte, niet alleen het bovenste deel van je borst. 

Afronden: Haal diep adem en adem uit met een hoorbare zucht. Geef het geluid ruimte. Herhaal 2x. Merk op wat er gebeurt. Je zenuwstelsel ontvangt een signaal: het is veilig hier. Ik hoef nu niets te bewijzen en er is geen gevaar (anders zou je muisstil zijn). Het lichaam gelooft wat je het laat ervaren en dit is de taal die het begrijpt. 

Doe deze lijfcheck liefst dagelijks minstens 1 keer.

Mocht je toe zijn aan lichaamsgerichte benadering voor een duurzame transformatie? Weet me te vinden. Op 24,25 april 2026 is er weer een mannenworkshop waarin het lichaamswerk centraal staat.