In het begin van mijn relatie waren we behoorlijk verliefd en wilden we alles samendoen en -beleven. Dat was zeker goed voor de hechting en later het bouwen van een gezin. Ik weet nog dat ik vaak zei: ‘Ik zou me geen raad weten zonder jou.’

We werden ouders en daarmee vroegen andere rollen veel aandacht en energie: samen ouders zijn, samen de GezinsBV laten draaien en later ook samen een eigen onderneming runnen. Maar daarmee zakte de prioriteit van het liefdespartners zijn. Terwijl dat eigenlijk de belangrijkste basis is van de relatie. Herkenbaar?

Veel stellen die ik begeleid herkennen deze verschuiving. De relatie start met verliefdheid, verlangen en nieuwsgierigheid naar elkaar. Maar naarmate het leven voller wordt, verschuift de focus naar organiseren, regelen en zorgen. Je wordt partners in logistiek, ouderschap en verantwoordelijkheid. Liefdespartners blijven vraagt dan bewust onderhoud en aandacht.

Valentijnsdag kan een mooie herinnering zijn. Niet als commerciële verplichting, maar als uitnodiging: hoe voeden we de liefdesband die aan onze basis ligt?

Zelf hebben mijn vrouw en ik een uitdagende tijd met veel wat op ons bord ligt (ook in het ouderschap). We gaan samen met z’n tweetjes uit eten de 14^de en dan neem ik het onderstaande ook ter harte.  

De basis: plezier, verbinding en aanwezigheid

Er zijn vier eenvoudige principes die in de relatiewetenschap steeds terugkomen en die verrassend krachtig zijn wanneer stellen ze toepassen.

1. Heb meer plezier samen dan dat je problemen herkauwt
Veel gesprekken in langdurige relaties draaien om wat niet goed gaat: overleg, frustratie, takenlijstjes. Natuurlijk moet er ruimte zijn voor lastige thema’s, maar een relatie die alleen draait om “repareren” verliest vitaliteit. Stellen die bewust investeren in plezier, humor en speelsheid bouwen veerkracht op. Samen lachen, iets nieuws doen, herinneringen maken: dat zijn geen luxe extra’s, maar brandstof voor verbondenheid.

Onderzoek van relatietherapeuten zoals John Gottman laat zien dat stabiele koppels een sterke positieve basis hebben: veel meer positieve interacties dan negatieve. Plezier is dus niet oppervlakkig; het is een genererende factor.

2. Maak oogcontact wanneer je praat
In drukke levens praten we vaak terwijl we multitasken. Maar echte verbinding ontstaat wanneer je elkaar aankijkt. Oogcontact activeert het sociale brein en versterkt emotionele afstemming. Voor veel partners, en niet uitsluitend de vrouw, is dit essentieel om zich gezien en gehoord te voelen. Oogcontact is niet zozeer elkaar diep in de ogen staren maar de ander binnenlaten en via de ogen zien en voelen wat er in hem of haar omgaat.

Hoe kun je de hectiek van alle dag en de vele gedachten in je hoofd ergens leegmaken om ruimte te maken voor oogcontact met je partner?

3. Verbind op een diepere laag
Wanneer twee mensen samen stil zijn of mediteren, gebeurt er iets bijzonders in het brein. De rechterhersenhelften die verantwoordelijk zijn voor emotionele afstemming en verbinding, synchroniseren. Dat kan in een gebed, maar ook in een seculiere: samen ademen, wandelen in stilte, een korte meditatie, naar muziek luisteren of een moment van dankbaarheid.

Het gaat niet om de vorm, maar om het gedeelde innerlijke moment. Dat verdiept de emotionele afstemming en creëert op een diepere laag een “wij”.

4. Blijf fysiek in contact
Kleine aanrakingen zijn krachtiger dan we denken: een hand op een rug, een knuffel, samen op de bank zitten, hand in hand lopen. Fysiek contact is een directe taal van veiligheid en verbondenheid. Het vraagt geen lange gesprekken, maar wel aanwezigheid.
Er zijn 5 liefdestalen: behulpzaamheid, kadootjes geven, complimenteren, ‘kwalitijd’ doorbrengen en aanraking (in de breedste zin van het woord). Er is eigenlijk altijd wel minstens 1 van de partners die aanraking als voorkeurstaal in de liefde heeft. Dan heb je met dit principe direct een positieve impuls.

De rol van oxytocine: het hechtingshormoon

Waarom werken oogcontact en aanraking zo sterk? Hier komt oxytocine in beeld. Oxytocine wordt vaak het “knuffelhormoon” of “hechtingshormoon” genoemd. Het komt vrij bij fysieke aanraking, oogcontact, intimiteit, seks, borstvoeding en zelfs bij warme, emotionele gesprekken.

Oxytocine heeft meerdere effecten:

• het vergroot gevoelens van vertrouwen en veiligheid
• het verlaagt stress en cortisol
• het versterkt de band tussen partners
• het bevordert empathie en afstemming

Onderzoek van onder andere neurobioloog Ruth Feldman(*) en psychiater Sue Carter laat zien dat oxytocine een cruciale rol speelt in langdurige partnerbinding en ouder-kind hechting. Wanneer partners elkaar aanraken of liefdevol aankijken, stijgt het oxytocineniveau bij beiden. Dat versterkt het gevoel van “wij horen bij elkaar”.

Interessant detail: onderzoek suggereert dat vrouwen gemiddeld gevoeliger zijn voor oxytocine in relationele contexten, wat hen vaak sneller laat verbinden. Tegelijk kan een gebrek aan verbinding daardoor ook sterker worden ervaren. Mannen profiteren juist sterk van fysieke aanraking en nabijheid om oxytocine te laten stijgen. Dat verklaart waarom kleine gebaren zoals hand vasthouden en knuffelen zo’n groot effect hebben op de relatiekwaliteit.

Kort gezegd: verbinding is niet alleen emotioneel of spiritueel, maar ook biologisch. Je lichaam helpt mee om de liefdesband te onderhouden.

Ook samen liefdespartners

In veel relaties sluipt een patroon: we zijn een goed team, maar waar is de romantische of emotionele laag gebleven? We regelen, plannen en presteren samen. Maar wanneer heb je voor het laatst echt plezier gehad, elkaar diep aangekeken of gewoon even samen stilgezeten?

Liefdespartners zijn vraagt geen grootse gebaren, maar herhaalde kleine momenten van aandacht. Wij gaan deze Valentijnsdag gebruiken als symbolisch moment. Niet als één verplicht avondje met bloemen en diner, maar als startpunt voor een nieuwe intentie: onze relatie is de basis van alles. Ouderschap, werk, ondernemerschap, het rust allemaal op de kwaliteit van onze verbinding.

En een verdiepende driedaagse?

Eén dag per jaar is niet genoeg om een relatie te voeden. Verbinding vraagt herhaling en verdieping. Soms is het helpend om even uit de dagelijkse context te stappen. Weg van de rollen, verantwoordelijkheden en to-do-lijsten. Ruimte om opnieuw te voelen: waarom kozen we ook alweer voor elkaar?

Van 27 t/m 29 maart is er nog plek voor 1 koppel voor een driedaagse koppel SoulRetreat. Een plek waar je vertraagt, elkaar opnieuw ontmoet en de liefdesband bewust versterkt. Met aandacht voor plezier, verbinding, lichaamsbewustzijn en communicatie. Geen snelle oplossingen, maar echte verdieping.

Misschien is Valentijnsdag dit jaar geen eindpunt, maar een begin. Een moment om te herinneren dat jullie niet alleen partners in het leven zijn, maar ook geliefden. En dat die laag aandacht, speelsheid en aanwezigheid verdient. Steeds opnieuw.

Meer informatie over de driedaagse vind je hier: Link Basic SoulRetreat

(*) Bron: Feldman, R. (2012). Oxytocin and social affiliation in humans. Link Feldman